Preeklampsi (Gebelik Zehirlenmesi) Nedir ve Nasıl Önlenir?

Preeklampsi Nedir ve Nasıl Başa Çıkılır?

Preeklampsi, hamilelik sırasında özellikle de bilinen risk faktörlerine sahipseniz dikkat edilmesi gereken, ender görülen, ciddi bir rahatsızlıktır. Preeklampsiye ne kadar sık rastlandığını merak ediyorsanız, hamilelerin sadece yüzde 2 ila 8’ini etkilediğini bilmek sizi rahatlatabilir.

Preeklampsi Nedir?

Preeklampsi çoğunlukla hamileliğin 20. haftasından sonra ikinci üç ay ya da üçüncü üç ayda ortaya çıkan kan basıncı bozukluğudur. Postpartum eklampsi adı verilen aynı rahatsızlık, doğum sonrası da ortaya çıkabilir.

Preeklampside yüksek tansiyon hızla ortaya çıkabilir ya da kan basıncınızda yavaş ve sürekli bir artış olabilir. Ayrıca rahatsızlık hafiften şiddetliye değişim gösterebilir:

  • Hafif preeklampsi. Kan basıncında hafif bir artış bile preeklampsi belirtisi olabilir; ama belirtiler şiddetli olmadığı için fark etmeyebilirsiniz. Yine de hafif preeklampsi doktor tarafından sıkı gözetim altında olmayı gerektirir ve gebelik süresi dolar dolmaz doğum başlatılabilir.

  • Şiddetli preeklampsi. Tansiyon ölçüm sonuçlarınız yüksektir ve şiddetli preeklampsi belirtilerini (daha fazla bilgi aşağıda) büyük bir olasıklıkla hissedersiniz. Şiddetli preeklampside hastanede yatmanız gerekebilir. Doktorlarınız hastalığın semptomlarını tedavi edeceklerdir, ancak nadiren ve sıradışı durumlarda doğumun başlatılması gerekebilir.

Doktorunuz doğum öncesi ziyaretlerinizde düzenli olarak preeklampsiyi kontrol edecek ve gerekiyorsa tedavi edecektir. Preeklampsi rahatsızlığı olan çoğu kadın, sağlıklı bebekler dünyaya getirmektedir.

Eklampsi: Preeklampsi, eklampsi ile kolayca karıştırılabilir. Eklampsi daha şiddetli ve ciddi bir rahatsızlıktır; yüksek tansiyona bağlı olarak nöbet geçirilebilir. Genellikle, gebeliğin bitimine ne kadar kalmış olursa olsun, bebeğin acil olarak alınmasını gerektirir.

Doğum sonrası preeklampsi: Doğum sonrası preeklampsi, bebeğinizin doğumundan sonra görülür ve gebelikte hiçbir preeklampsi belirtisi göstermemiş olsanız bile gerçekleşebilir. Doğum sonrası preeklampsi belirtileri doğumdan en erken 48 saat, en geç 6 hafta sonra görülebilir. Bu belirtiler, genellikle preeklampsiyle aynıdır, ancak doğum, preeklampsinin iyileşmesini sağlar. Doğum sonrası preeklampsi tedavisi ve nöbetleri engellemek içinse genellikle tansiyonu düşürmek için ilaç tedavisi kullanılır.

Preeklampsinin Nedeni Nedir?

Gebelikte preeklampsinin nedeni her zaman kesin olmamakla birlikte, bilinen bazı risk faktörleri aşağıdaki gibidir:

  • İlk hamileliğinizse
  • İki gebelik arasında 2 yıldan az ya da 10 yıldan fazla zaman varsa
  • Bir önceki gebeliğinizde preeklampsi rahatsızlığı yaşadıysanız
  • Ailenizde preeklampsi geçmişi varsa
  • Yüksek tansiyon ya da böbrek hastalığı geçmişiniz varsa
  • 40 yaşın üzerindeyseniz
  • İkiz, üçüz ya da daha fazla bebek taşıyorsanız
  • Diyabet, kan pıhtılaşma bozukluğu, deri veremi ya da migren hastalığınız varsa
  • Obez kategorisindeyseniz
  • Bebeğiniz tüp bebekse

Preeklampsi Nasıl Engellenir?

Preeklampsiden korunmak her zaman mümkün değildir, ama bilinen risk faktörlerinden birine sahipseniz, bazı önlemler alabilirsiniz.

  • Tercihen gebe kalmadan önce risk faktörlerini belirleyip ele alın. Örneğin, yüksek tansiyonunuzu kontrol altına alın, gerekiyorsa kilo verin; diyabetiniz varsa gebelik öncesi bu rahatsızlığınızı kontrol altına aldığınızdan emin olun. Risk faktörlerinden birine sahip olduğunuz halde, zaten hamile kalmışsanız, doktorlarınız size atmanız gereken en iyi adımlar konusunda önerilerde bulunabilirler
  • Bazı doktorlar, eğer yüksek risk altındaysanız, gebeliğiniz boyunca düşük dozda aspirin almanızı önerebilirler. Herhangi bir ilaç almadan önce lütfen doktorunuza danışınız.

Preeklampsi İşaretleri ve Semptomları

Gebelikte preeklampsi işaretleri ve semptomları şunları içerir:

  • İnatçı baş ağrısı
  • Noktalar görmek ve görmede bozukluk
  • Karnın üst bölgesi ya da omuzlarda ağrı
  • Baş dönmesi ve kusma (gebeliğin ikinci yarısında)
  • Ani kilo artışı
  • Yüzde ve ellerde ani şişlik
  • Nefes almakta zorluk
  • İdrara çıkma sayısının düşmesi

Bu belirtilerden bazıları (şişlik, bulantı ve baş ağrısı gibi) aynı zamanda gebelik belirtisi olduğu için, bir şeylerin yolunda gitmediğini anlamak zor olabilir. Şiddetli baş ağrısı, şiddetli şekilde bulanık görme, karın bölgesinde şiddetli ağrı ya da şiddetli nefes darlığı gibi preeklampsi uyarı belirtileri fark ederseniz, doğrudan doktorunuza ya da acile gidin.

Doktorlar Nasıl Preeclampsi Tanısı Koyar?

Preeklampsi muayenesi, genellikle gebelik kontrolleriniz sırasında tansiyonunuzun gözlemlenmesini içerir. En az dört saatte bir yapılan iki tansiyon ölçümünde kan basıncı 140/90 ya da daha fazlaysa, durum normal dışıdır. Herhangi bir preeklampsi işareti gördüyseniz, doktorunuza bunu söylediğinizden emin olun, çünkü bu tanı koymaya yardımcı olacaktır. Doktorunuz aşağıdakiler gibi, daha fazla preeklampsi testi yapmak isteyebilir:

  • Karaciğer, böbrek fonksiyonlarını ve trombosit seviyesini ölçmek için kan testleri
  • İdrardaki protein miktarını kontrol etmek için idrar testi
  • Bebeğinizin gelişimini gözlemlemek, kilo tahmini ve amniyotik sıvı miktarını kontrol için fetüs ultrasonu
  • Bebeğinizin kıpırdarkenki kalp hareketlerini kontrol etmek için nonstres testi
  • Bebeğinizin solunum, kas tonusu ve hareketini ölçmek için biyofizik profil.

Preeklampsi ile Bağlantılı Komplikasyonlar

Preeeklampsi komplikasyonları şunları içerebilir:

Kısa vadede: HELLP sendromu (ender görülen, hayati bir karaciğer rahatsızlığı), eklampsi (preeklampsinin, nöbetleri de içeren daha şiddetli biçimi) ve plasenta ayrılması (plasentanın, ağır kanamaya neden olan, rahim duvarından ayrılması).

Uzun vadede: Hayatın sonraki dönemlerinde daha yüksek kardiyovasküler rahatsızlık, böbrek rahatsızlığı, kalp krizi, felç, beyin hasarı ve yüksek tansiyon riski... Bir sonraki hamilelikte daha yüksek preeklampsi görülme riski.

Preeklampsi ayrıca bebeğe de etki edebilir, özellikle de düşük doğum kilosuna neden olabilir. Şiddetli preeklampside gebelik süresi dolmadan önce doğurmak çözümlerden biridir, ama bu çözüm bebek için potansiyel sağlık riskleri, bebeğin ne kadar prematüre olduğuna bağlıdır. Erken doğumların %15’inin preeklampsiye bağlı olduğu tahmin edilmektedir. Preeklampsi, tedavi edilmezse ölümcül olabilecek ciddi bir rahatsızlık olsa da, doktorunuz tedavi seçenekleriniz konusunda size rehberlik edecektir.

Bazı kadınlar preeklampsinin vajinal doğumu zorlaştırıp zorlaştırmayacağını merak edebilir, ama aslında bazı durumlarda vajinal doğum, sezaryenden daha güvenli olabilir. Doktorunuz sizin durumunuza özel seçenekler konusunda size gerekli önerileri yapacaktır.

Preeklampsi Tedavi Seçenekleri

Bebeği doğurmak, preeklampsinin tek tedavi yöntemidir. Ancak erken doğum, bebek için tehlikeli olabilir. Bu yüzden doktorunuz, preeklampsi rahatsızlığınızın şiddeti ve doğumunuza ne kadar kaldığına bağlı olarak en iyi tedavi seçeneğine karar verecektir.

  • Hafif preeklampsi. Hastanede ya da ayakta tedavi istenebilir ve bebeğinizin hareketlerini görüntülemek isteyebilirler. Doğum öncesi kontrollerinizi daha sık yaptırmanız istenebilir. Doktorunuz gebeliğinizin 37. haftasında doğumu başlatmayı önerebilir.
  • Şiddetli preeklampsi. Genellikle hastanede tedavi edilir. Eğer preeklampsiniz kötüye gidiyorsa doğumunuz 34. hafta ya da hemen sonrasında başlatılabilir. Tansiyonunuzun düşmesine ve nöbetleri engellemeye yardım etmesi için ilaç tedavisi uygulanabilir. Karaciğer ve trombosit fonksiyonunun iyileştirilmesi ve bebeğinizin akciğerlerinin gelişimi için kortikosteroidler de verilebilir.

Preeklampsi, doktorunuzun izleyebileceği ve yönetebileceği, ender görülen ve tedavi edilebilir bir rahatsızlıktır. Preeklampsili kadınların çoğunun sağlıklı bebekleri olduğunu, bunun bilmeniz ve gebeliğiniz boyunca dikkat etmeniz gereken pek çok riskten sadece bir tanesi olduğunu unutmayın.

Bunları okudunuz mu: